چگونگی و چرایی تفاوت رفتار امام صادق(ع) در برابر عملکرد همگون حریز سِجِستانی و ابن نجاشی/علیرضا حیدری نسب، مهدی بیات مختاری و محمد باقر حیدری نسب

نوع مقاله : علمی پژوهشی

چکیده

حریز بن عبدالله و عبدالله بن نجاشی از صحابیان والامقام امام صادق(ع)، در «سِجِستان»، در واکنش به ناسزاگویی خوارج به امام­علی(ع)، تعدادی از آنان را کشتند. امام صادق(ع) در برابر این اقدامات مشابه، «حریز
- علیرضا حیدری نسب، استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه سیستان و بلوچستان، نویسنده مسئول
2- مهدی بیات مختاری، دانشیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه نیشابور
3- محمد باقر حیدری نسب، دانش آموخته ارشد کلام اسلامی و معاون نهاد نمایندگی دانشگاه آزاد، زاهدان
» را از خود دور ساخت که حاوی تخطئه و تنبیه اوست و «ابن نجاشی» را پذیرفت و رفتارش را تصحیح نمود. پژوهش فرارو دنبال پاسخ به چگونگی و چرایی این موضع­گیری متفاوت است.
درباره جرح یا توثیق این راویان، در منابع روایی، رجالی و برخی مجلات تخصّصی، نکاتی آمده است؛ امّا درباره چرایی تفاوت رفتار امام صادق(ع)، مقاله­ای یافت نشد. بررسی و تحلیل اخبار مرتبط، نشان می­دهند حمل روگردانی امام(ع) از حریز بر تقیه بی­وجه نیست. همچنین گرچه حکم اولیّه سبّ­کننده امام علی(ع)، قتل اوست لکن اجرای این حکم، مستلزم اذن معصوم(ع) و پیش­بینی پیامدهای آن است که رعایت این­جهات به­ویژه از اصحابی در تراز حریز انتظار می­رفته است؛ اموری که در شرایط متفاوت و در ارتباط با افرادی چون ابن نجاشی مورد انتظار نبوده است.

کلیدواژه‌ها