A study of scholars' opinions on Sheikh Saduq's rationalism

Document Type : Scientific research

Authors

1 PhD Graduated University of Mazandaran

2 Associate professor of University of Mazandaran

3 Assistant professor of University of Mazandarn

Abstract

mong the important and noteworthy topics about Sheikh Saduq (may Allah have mercy on him) is the study of his rationalism. Determining Sheikh Saduq's rationalism and the opinions of other theologians, thinkers, and experts about his rationalism are very key topics that, once this position is clarified, will be very helpful in understanding and comprehending Sheikh Saduq's works and thoughts. Sheikh Saduq is one of the great Shiite hadith-theological scholars of the fourth century whose works and thoughts have always been discussed and criticized in specialized topics. What is more evident than any other topic in the criticism of Sheikh Saduq is his rationalism, which sometimes leads this personality to the point of being pushed to the point of being absurd and calling him devoid of the tools of rationalism in his thoughts. The present study will discuss and then examine the thoughts of other thinkers and intellectuals, especially those who were contemporaries and close to Sheikh Saduq. In this way, the attitude of other scholars towards Sheikh Saduq's rationalism is determined, and by comparing what is obtained from Sheikh Saduq's own works and thoughts, a final conclusion can be presented through a comparative study regarding the rationalism of this

Keywords

Main Subjects


قرآن کریم، خط: حبیب‏الله فضائلی، ترجمه عبدالمحمّد آیتی، تهران، سروش، 1368ش.
الاستصحاب، سید روح‌الله خمینی، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی=، ۱۳۸۵ش.
الاعتقادات، محمد بن علی بن بابویه، قم، امام هادی، ۱۴۳۲ق.
الأمالی، سید مرتضی، تحقیق: سید محمد بدرالدین حلبی، قم، مکتبة آیة‌الله مرعشی، ۱۳۲۵ق.
اندیشه‌های کلامی شیخ مفید، مارتین مکدرموت، ترجمه: احمد آرام، تهران، مؤسسة مطالعات اسلامی، ۱۳۶۳ش.
التوحید، محمد بن علی بن بابویه، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعة مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۹۸ق.
بحار الأنوار، محمدباقر بن محمدتقی مجلسی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
رسائل الشریف المرتضی، سید مرتضی، تحقیق: سید مهدی رجائی، قم، دارالقرآن الکریم، ۱۴۰۵ق.
الرد علی أصحاب العدد، سید مرتضی، بی‌جا، بی‌تا.
علل الشرائع، محمد بن علی بن بابویه، نجف، مکتبة حیدریة، بی‌تا.
عیون أخبار الرضا۷، محمد بن علی بن بابویه، تهران، جهان، ۱۳۷۸ق.
فرائد الأصول، مرتضی انصاری، بی‌جا، مجمع الفکر الإسلامی، ۱۴۱۹ق.
کمال‌الدین و تمام النعمة، محمد بن علی بن بابویه، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۵ش.
معانی الأخبار، محمد بن علی بن بابویه، قم، جامعة مدرسین، ۱۳۶۱ش.
من لا یحضره الفقیه، محمد بن علی بن بابویه، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ق.
مکاسب محرمه، سید روح‌الله خمینی، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی=، ۱۳۸۵ش.
مکتب کلام قم، احمد عابدی، قم، کنگره حضرت فاطمه معصومه(س)، ۱۳۸۴ش.
نوادر الأخبار فیما یتعلق بأصول الدین (للفیض)، مرتضی فیض کاشانی، تحقیق: مهدی انصاری، تهران، مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۷۱ش.
«استدلال روایی شیخ صدوق بر نزول دفعی قرآن کریم و نقد ادله مخالفان»، محمود کریمی و محسن دیمه‌کار گراب، علوم حدیث، سال شانزدهم، شماره سوم، ۱۳۹۰ش.
«بررسی دیدگاه امام خمینی درباره مرسلات فقهی شیخ صدوق»، رسول محمدجعفری و مجید زیدی جودکی، پژوهش‌های فقهی، دوره ۱۶، شماره ۲، ۱۳۹۹ش.
«بررسی و نقد انتقادات شیخ مفید بر دیدگاه انسان‌شناختی شیخ صدوق»، علی‌الله بداشتی و اصغر رمضانی، نقد و نظر، سال بیست و سوم، شماره اول، ۱۳۹۷ش، ص۹۷ - ۱۱۹.
«بهره‌های یادکرد آثار در تألیفات شیخ صدوق»، سید محسن موسوی، حدیث حوزه، شماره ۶، ۱۳۹۲ش، ص۲۶ - ۳۸.
«روش‌های سید مرتضی در نقد حدیث عدد»، علی‏رضا طبیبی و سید مجید نبوی، دین‌پژوهی و کارآمدی، دوره ۱، شماره ۱، ۱۴۰۰ش، ص۸۹ - ۱۰۵.