جانمایی مسجد الاقصی در تراث حدیثی امامیه

توکلی, امیررضا; قناعتگر, مصطفی; مفید, عباس

doi:10.22034/uh.2026.52205.3642

جانمایی مسجد الاقصی در تراث حدیثی امامیه

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه فردوسی مشهد

² دانشجو ی دکتری علوم و قرآن و حدیث ، استاد سطح سه حوزه علمیه

³ دانش آموخته سطح چهار حوزه علمیه، مسئول پژوهش گروه حدیث مرکز تخصصی حضرت ولیعصر

10.22034/uh.2026.52205.3642

چکیده

این نوشتار، با بررسی میراث حدیثی امامیه، نشان می‌دهد که روایت‌های مرتبط با مسجدالاقصی، میان دو خوانش قرائت آسمانی و زمینی در نوسان‌اند. تحلیل اسنادی و منبع‌شناسی حاکی است که روایت‌های خوانش زمینی، از حیث وثاقت و ریشه‌مندی در سنت متقن امامیه، دست بالا را دارند. در سوی مقابل، روایاتی که زمینی‌بودن مسجد‌الاقصی را نفی می‌کنند، با چالش‌هایی مواجه هستند. برپایهیۀ این سنجش، انگاره‌یۀ برخی مستشرقان مبنی بر آسمانی‌پنداری مطلق در اندیشه‌یۀ امامیه، فاقدِ وجاهتِ درون‌روایی است. در پایان، نگارندگان با اتکا به ساختار غیرخطی معراج نبوی، مسجدالاقصی را ایستگاهی میانی در سیر اسراء نبوی می‌خوانند؛ برداشتی که هم در متون امامیه ریشه دارد و هم در سنت اهل‌سنت، تأییداتی روشن می‌یابد. این جمع‌بندی، امکانی فراهم می‌سازد تا هر دو دسته از روایات ـ آسمانی و زمینی ـ در منظومه‌ای واحد، معنا شوند و جایگاه خود را بازیابند.

کلیدواژه‌ها