1
قم، پردیشان، بخش مرکزی، بلوار دانشگاه، خیابان اندیشه، پلاک 0 مجتمع مسکونی هاشمی نژاد، بلوک 5، واحد12.
2
حوزه علمیه قم
10.22034/uh.2026.51752.3566
چکیده
مجموعه احادیث «طینت» از جمله احادیث مشکلی است که طینت انسان‌ها را در شکل‌دهی «ایمان و کفر» و «طاعت و معصیت» مؤثر می‌داند. این دسته احادیث، در قالب‌ها و مضامین گوناگون، در بسیاری از کتاب‌های حدیثی شیعه و برخی از منابع اهل سنت نقل شده و به یکی از سخت‌ترین مباحث حدیث‌شناسی تبدیل شده است. نوشتار پیش رو، بی‌آنکه بخواهد به تحلیل و نقد دیدگاه‌های مطرح پیرامون احادیث طینت بپردازد، اعتبارسنجی‌اش را از آن رو در دستور کار قرار داده که برخی، در صدور آن تردید و بلکه تشکیک روا داشته و منکر ماهیت حدیثی آن شده‌اند. این گروه با استناد به دو دلیل عمده: «خبر واحد بودن» و «ضعف سندی روایات»، سعی در اثبات مدعای خویش دارند. از این رو مباحث این پژوهش نیز در دو عرصه نگاشته و ارائه می‌شود: اول؛ نقد نظریه خبرواحد بودن احادیث طینت، دوم؛ نقد ضعف سندی آن، با تحلیل راویان برخی اسناد این خانواده. توجه به تراکم طبقات راویان و نیز بهره‌گیری از اصیل‌ترین داده‌های منابع رجالی شیعه، ابزارهای مورد بهره‌برداری است. اثبات صدور و حجیت مجموعه احادیث طینت، دستاورد اصلی این پژوهش خواهد بود.
)