1
علوم حدیث تطبیقی، مجتمع قرآن و حدیث، دانشگاه المصطفی ص، ایران، قم
2
دکتری علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه مازندران بابلسر ایران
3
گروه قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی علامه حسن زاده آملی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
10.22034/uh.2026.52422.3671
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی اشاره‌های متفکران غربی به دعای کمیل و تبیین ابعاد آن از منظر شروح شیعی، از روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد تطبیقی استفاده می‌کند. منابع غربی، مانند آثار شیمل، مادلونگ، و نصر، و شروح شیعی، شامل آثار شیخ طوسی، محمدباقر مجلسی، علامه طباطبایی، عبدالله جوادی آملی، امام خمینی، و احمد نراقی، تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد شروح شیعی، برخلاف تحلیل‌های غربی که اغلب به جنبه‌های ادبی یا تاریخی محدودند، دعای کمیل را با مضامین توحیدی، عرفانی، تربیتی، اجتماعی، و بلاغی به‌صورت چندلایه تبیین می‌کنند. شروح سنتی (طوسی، مجلسی، نراقی) بر روایات و خودسازی تأکید دارند، در حالی که شروح مدرن (طباطبایی، جوادی آملی، امام خمینی) تحلیل‌های فلسفی، بلاغی، و اجتماعی را در بر می‌گیرند. دعای کمیل، به‌ویژه در مراسم‌هایی مانند شب‌های جمعه و شب نیمه‌ماه شعبان به‌عنوان عنصری هویت‌ساز در فرهنگ شیعی عمل می‌کند. این پژوهش، با نقد کاستی‌های مطالعات غربی و ارائه دیدگاهی جامع از شروح شیعی، دعای کمیل را به‌عنوان متنی پویا برای سلوک فردی، همبستگی جمعی، و گفت‌وگوی ادیان معرفی می‌کند و بستری برای مقایسه تطبیقی با متون دعایی ادیان دیگر فراهم می‌سازد.
میرشاه ولایتی، سید محمدحسین، کبیری راد، محسن و موسوی، سیدمحسن. (1405). دعای کمیل در آیینه مطالعات غربی و شروح شیعی؛ تحلیل تطبیقی و انتقادی. (e14022). فصلنامه علمی علوم حدیث
Ulum-i Hadth، ()، e14022 https://doi.org/10.22034/uh.2026.52422.3671
MLA
میرشاه ولایتی، سید محمدحسین، کبیری راد، محسن، و موسوی، سیدمحسن. "دعای کمیل در آیینه مطالعات غربی و شروح شیعی؛ تحلیل تطبیقی و انتقادی" .e14022 ، فصلنامه علمی علوم حدیث
Ulum-i Hadth، ، 1405، e14022. doi: 10.22034/uh.2026.52422.3671
HARVARD
میرشاه ولایتی، سید محمدحسین، کبیری راد، محسن، و موسوی، سیدمحسن. (1405). 'دعای کمیل در آیینه مطالعات غربی و شروح شیعی؛ تحلیل تطبیقی و انتقادی'، فصلنامه علمی علوم حدیث
Ulum-i Hadth، (), e14022. doi: 10.22034/uh.2026.52422.3671
CHICAGO
میرشاه ولایتی، سید محمدحسین، کبیری راد، محسن و موسوی، سیدمحسن، "دعای کمیل در آیینه مطالعات غربی و شروح شیعی؛ تحلیل تطبیقی و انتقادی." فصلنامه علمی علوم حدیث
Ulum-i Hadth، (1405): e14022, doi: 10.22034/uh.2026.52422.3671
VANCOUVER
میرشاه ولایتی سید محمدحسین، کبیری راد محسن، موسوی سیدمحسن. دعای کمیل در آیینه مطالعات غربی و شروح شیعی؛ تحلیل تطبیقی و انتقادی. علوم حدیث. 1405;():e14022. doi: 10.22034/uh.2026.52422.3671
