فصلنامه علمی   علوم حدیث 
Ulum-i Hadth

فصلنامه علمی علوم حدیث Ulum-i Hadth

عوامل و موانع رشد در نظام تربیتی اسلام باتکیه‌بر روایات مفتاح

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
2 . طلبه سطح ۴ حوزه علمیه حضرت قاسم بن الحسن تهران. ایران
10.22034/uh.2026.52370.3658
چکیده
هدایت و رشد انسانها در مسیر الهی، در جدال عوامل و موانعی شکل می‌گیرد که شناسایی آنها میتواند تصویر روشنی از مسیر هدایت الهی عرضه کند. بر همین اساس، این پژوهش با بهرهگیری از روش تحلیل محتوای کیفی درصدد پاسخگویی به این سؤال است که بر اساس روایات مفتاح، عوامل و موانع رشد در نظام تربیتی اسلام شامل چه مواردی است؟

در روایات مفتاح، از دو نوع عوامل رشد بحث میشود: عوامل بیرونی و عوامل درونی که قسم دوم شامل تفکر و علم، ایمان و عمل صالح است. ائمه ع به‌عنوان عوامل بیرونی، در این مسیر با این توصیفات و تمثیلها از جایگاه خود در نظام هستی به‌عنوان الگو و مربی و عرضه کننده معارف دینی سعی در تبیین نقش خود در نظام تربیتی اسلام داشته و درعین‌حال، ارتباط خود را با سایر عوامل درونی رشد بیان کردهاند تا در خلال این ارتباط، انسان در مأمن امنی قرار بگیرد و به هدایت برسد. در این روایات، از موانع رشد به طمع، حرص، حب دنیا، غضب، دروغ، خمر و منزلت نزد پادشاهان اشاره شده است که مانع شکلگیری عوامل رشد در درون انسان میشوند یا آنکه پس از شکلگیری در درون انسان، زمینه اضمحلال آن را فراهم میآورند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 14 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 06 آبان 1405
  • تاریخ پذیرش 07 آبان 1405