بررسی میزان کارایی نظریه انسجام هالیدی و حسن در ترسیم انسجام متنی دعای صباح

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشگاه پیام نور

10.22034/uh.2026.52207.3643

چکیده

یکی از مباحث زبان‌شناسی ، نظریه انسجام متنی است که علت اصلی معناداربودن و متنیّتِ هر متن را انسجام و یکپارچگی آن می داند. این نظریه عواملی که عناصر به‌وجود آورنده متن را به‌هم مرتبط می‌سازد و سبب انسجام و پیوستگی آن می‌شود را تحلیل می‌کند.آنها عناصر انسجام متنی را به سه دسته؛ عنصر واژگانی، عنصر دستوری و عنصر پیوندی تقسیم کردند:. هر یک از این عناصر خود به چند گروه تقسیم می‌شوند که وجود آنها در یک متن، آن را منسجم و عناصر تشکیل‌دهنده آن را به هم مرتبط می‌کند. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با هدف تحلیل عناصر انسجام متنی در دعای صباح امیرالمؤمنین علی (ع) و تبیین ویژگی های منحصر به فردِ هم‌آیی این دعای شریف، سعی دارد به این دو پرسش پاسخ دهد که عوامل انسجام متنی در دعای صباح کدام است؟ و کدام یک از عوامل انسجام از بسامد بالایی برخوردار است؟ عناصر آفریننده انسجام متنی در دعای صباح به سه دسته تقسیم می‌شوند: عنصر واژگانی، عنصر دستوری و عنصر پیوندی. عامل واژگانی در این دعا شامل تکرار، شمول معنایی و باهم‌آیی است که هریک چندین زیرمجموعه را دربرمی‌گیرد. دستوری-پیوندی 81/0 و عنصر وازگانی 19/0 در متن دعا به‌کار رفته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات